NLM मुरघास (Silage) योजना 2026: 50% अनुदानासह चारा युनिट सुरू करण्याची संपूर्ण माहिती
भारतामध्ये पशुपालन हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा घटक आहे. दूध
उत्पादन वाढवणे, जनावरांचे आरोग्य टिकवणे आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न
वाढवणे हे या क्षेत्राचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. परंतु दुष्काळ, पावसाळा किंवा उन्हाळ्यात हिरवा चारा उपलब्ध होणे हा मोठा आव्हान ठरतो.
यावर उपाय म्हणून केंद्र सरकारने राष्ट्रीय पशुधन अभियान (National
Livestock Mission – NLM) अंतर्गत मुरघास (Silage)
/ चारा युनिट योजना सुरु केली आहे.
मुरघास (Silage) म्हणजे काय?
मुरघास (Silage) म्हणजे हिरवा चारा विशेष पद्धतीने साठवून
ठेवण्याची प्रक्रिया. यात मका, ज्वारी, नेपियर गवत किंवा इतर हिरवे पिके कापून, चिरून, आणि ऑक्सिजन बंद खड्डा किंवा प्लास्टिक बॅगमध्ये
दाबून ठेवले जातात. या पद्धतीमुळे चारा 6 ते 12 महिने टिकतो आणि जनावरांसाठी पौष्टिक राहतो.
मुरघासाचे फायदे
- वर्षभर
जनावरांसाठी चारा उपलब्ध राहतो
- दूध
उत्पादन वाढते
- चारा वाया जात नाही
- दुष्काळ किंवा पावसाळ्यातही
चारा उपलब्ध राहतो
- पशुपालन व्यवसाय अधिक
फायदेशीर होतो
NLM मुरघास (Silage) योजनेचा
उद्देश
केंद्र सरकारने NLM योजनेद्वारे पशुपालन व्यवसायाला चालना
देण्यासाठी खालील उद्दिष्टे ठेवली आहेत:
1. जनावरांसाठी पौष्टिक चारा उपलब्ध करणे
2. दूध उत्पादन वाढवणे
3. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे
4. ग्रामीण भागात रोजगार निर्माण करणे
5. आधुनिक चारा साठवण तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवणे
NLM मुरघास (Silage) योजनेत
मिळणारे अनुदान (Subsidy)
अनुदानाचे प्रमाण
NLM मुरघास योजनेत शेतकरी किंवा उद्योजकांना चारा युनिट
सुरू करण्यासाठी आर्थिक मदत मिळते.
- Subsidy: प्रकल्प
खर्चाच्या 50% पर्यंत
- जास्तीत जास्त Subsidy: ₹50 लाख पर्यंत
- अनुदान प्रकार: Capital Subsidy
- रक्कम जमा: थेट बँक खात्यात
उदाहरण:
जर प्रकल्प खर्च ₹20 लाख असेल, तर:
- Subsidy = ₹10 लाख (50%)
- स्वतःचा
हिस्सा = ₹10 लाख
मुरघास (Silage) युनिटचे प्रकार
NLM योजनेअंतर्गत खालील प्रकारचे प्रकल्प सुरू करता
येतात:
1) Silage Making Unit (मुरघास युनिट)
हिरवा चारा साठवून ठेवण्यासाठी युनिट तयार केला जातो. मोठ्या डेअरी
व्यवसायासाठी हा प्रकल्प अत्यंत फायदेशीर आहे.
2) Fodder Block Making Unit (चारा ब्लॉक युनिट)
कोरडा चारा दाबून ब्लॉक्स तयार केले जातात. यामुळे वाहतूक, साठवण
आणि विक्री सोपी होते.
3) Hay Baling Unit (गवत गाठी युनिट)
गवताच्या गाठी तयार करून मोठ्या प्रमाणात चारा साठवता
येतो. हे युनिट खासकरून मोठ्या डेअरी किंवा गायींच्या पाळीव प्रकल्पांसाठी उपयुक्त
आहे.
NLM मुरघास (Silage) योजनेसाठी
पात्रता
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराने खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
1. भारतीय नागरिक असावा
2. वय 18 वर्षांपेक्षा जास्त असावे
3. शेतकरी / पशुपालक / उद्योजक असावा
4. स्वतःची जमीन किंवा भाड्याने घेतलेली जागा असावी
5. बँक खाते आवश्यक
आवश्यक कागदपत्रे
NLM मुरघास योजनेसाठी अर्ज करताना खालील कागदपत्रे
आवश्यक आहेत:
- आधार
कार्ड
- पॅन
कार्ड
- 7/12 उतारा
- बँक
पासबुक
- फोटो
- प्रकल्प
अहवाल (Project
Report)
- जमीन
कागदपत्र
- मोबाईल
नंबर
मुरघास (Silage) प्रकल्प खर्च
(उदाहरण)
|
घटक |
अंदाजे खर्च |
|
जमीन विकास |
₹2,00,000 |
|
मशीनरी |
₹8,00,000 |
|
शेड बांधकाम |
₹5,00,000 |
|
चारा कटर मशीन |
₹2,50,000 |
|
इतर खर्च |
₹2,50,000 |
|
एकूण खर्च |
₹20,00,000 |
मुरघास व्यवसायाचे फायदे
1. दूध उत्पादन वाढते
2. जनावरांचे आरोग्य सुधारते
3. चारा खर्च कमी होतो
4. वर्षभर उत्पन्न मिळते
5. ग्रामीण भागात रोजगार निर्माण होतो
6. कृषी अपशिष्टाचा वापर करून अधिक नफा मिळतो
7. डेअरी आणि पशुपालन उद्योगात स्थिरता येते
अर्ज करण्याची प्रक्रिया
NLM मुरघास योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया
खालीलप्रमाणे आहे:
1. online
करा येथे क्लिक करा
2. आवश्यक कागदपत्रे जमा करा
3. प्रकल्प अहवाल तयार करा
4. अर्ज सादर करा (ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन)
5. प्रकल्प मंजूर झाल्यानंतर Subsidy मिळते
ऑनलाइन अर्ज: NLM अधिकृत
पोर्टलवर जाऊन अर्ज करता येतो. येथे क्लिक करा
इतर योजना येथे पहा
MSME Loan Scheme 2026: 50 लाखांपर्यंत
कर्ज सबसिडी
मत्स्य व्यवसाय योजना 2026:
50% पर्यंत सबसिडी मिळवा
देशी घोडा पालन योजना 2026:
50 लाख खर्चावर 25 लाख अनुदान
उत्पन्नाची शक्यता
NLM मुरघास योजना 2026
मुरघास व्यवसायातून चांगले उत्पन्न मिळू शकते.
- दरमहा
उत्पन्न: ₹40,000 ते ₹1,00,000
- वार्षिक
उत्पन्न: ₹5 लाख ते ₹12 लाख
उत्पन्नाचा आकार प्रकल्पाच्या क्षमतेवर, मशीनरीवर आणि
बाजारात मागणीवर अवलंबून असतो.
FAQ – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: NLM मुरघास योजनेत किती Subsidy मिळते?
उत्तर: प्रकल्प खर्चाच्या 50% पर्यंत Subsidy मिळते.
प्रश्न 2: जास्तीत जास्त किती रक्कम मिळते?
उत्तर: जास्तीत जास्त ₹50 लाख पर्यंत.
प्रश्न 3: अर्ज कुठे करायचा?
उत्तर: जिल्हा पशुसंवर्धन कार्यालय किंवा अधिकृत NLM पोर्टलवर अर्ज करता येतो.
प्रश्न 4: ही योजना कोणासाठी आहे?
उत्तर: शेतकरी, पशुपालक आणि उद्योजक यांच्यासाठी.
प्रश्न 5: मुरघास कसा तयार करावा?
उत्तर: हिरवा चारा कापून, चिरून आणि प्लास्टिक बॅग किंवा
खड्ड्यात दाबून ठेवा.
निष्कर्ष
NLM मुरघास (Silage) योजना
ही पशुपालन व्यवसायासाठी अत्यंत उपयुक्त योजना आहे. या योजनेमुळे शेतकऱ्यांना
आर्थिक मदत मिळते आणि जनावरांसाठी वर्षभर चारा उपलब्ध राहतो.
जर तुम्ही पशुपालन व्यवसाय सुरू करण्याचा विचार करत असाल, तर
ही योजना तुम्हाला कमी गुंतवणुकीत फायदेशीर व्यवसाय सुरू करण्याची संधी देते.
केंद्र सरकारकडून मिळणाऱ्या 50% Subsidy चा फायदा
घेऊन तुम्ही उच्च उत्पन्न आणि रोजगार निर्माण करू शकता.
ही योजना सध्याच्या काळात NLM 2026 अंतर्गत ऑनलाइन आणि जिल्हास्तरीय अर्जाद्वारे उपलब्ध आहे, त्यामुळे तुम्ही लगेच अर्ज करून योजनेचा लाभ घेऊ शकता.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा